Kintsugi (“gouden verbinding”) is een eeuwenoude Japanse kunstvorm en een activiteit waarbij gebroken keramiek wordt hersteld door de barsten te accentueren met lak vermengd met goud- (of zilver)poeder. In plaats van de scheuren te verbergen, worden ze benadrukt: het herstelde object wordt uniek, soms zelfs mooier dan voorheen. Deze filosofie sluit nauw aan bij kunsttherapie: meer dan een herstel is het een levenshouding die imperfectie verheft, veerkracht aanmoedigt en beproevingen omzet in kracht.
In de opvanghuizen van het Leger des Heils biedt kintsugi aan bewoners een concrete metafoor voor wederopbouw: hun wonden erkennen, ermee leren omgaan en ze vervolgens omvormen tot zichtbare sporen van kracht. Het trage en minutieuze gebaar nodigt uit tot geduld, aandacht en innerlijke rust. Samen herstellen creëert een ruimte om te delen: iedereen kan een stukje van zijn of haar verhaal neerleggen, zonder oordeel, en vertrekken met een tastbare trots — die van het lijmen, herstellen en vooruitgaan. Het is een manier om het zelfvertrouwen terug te vinden en het gevoel te herwinnen dat men, met begeleiding, opnieuw kan opstaan.
Getuigenis van een opvoedster van Foyer Selah
Waarom een kintsugi-atelier?
We wilden onze bewoners een andere en originele activiteit aanbieden. Kintsugi laat hen kennismaken met een toegankelijke kunstvorm, terwijl het creativiteit, leren en persoonlijke expressie stimuleert.
Welke voordelen voor de bewoners?
Deze ateliers zijn in de eerste plaats momenten van ontmoeting tussen de bewoners, de begeleidster en de opvoeder die de groep ondersteunt. Anne legt de link tussen de kunst van kintsugi en het dagelijkse leven, vooral via het idee dat wat gebroken is kan worden hersteld en dat littekens kunnen veranderen in iets moois en waardevols. Deze symboliek kan sommige bewoners helpen om zin te geven aan hun leven en aan een nieuw begin. Het is een rustgevend moment dat toelaat even aan de dagelijkse routine te ontsnappen en een kalme, verrijkende ervaring te beleven waarin ruimte is voor emotie.
Is het project nog steeds actueel?
Ja, het project is nog steeds actueel. We proberen, afhankelijk van onze beschikbaarheid, één activiteit per maand te organiseren.
Kintsugi in het Foyer Bodeghem van het Leger des Heils
Na het succes van het kintsugi-atelier in Foyer Selah heeft het team van Foyer Bodeghem in Brussel het initiatief overgenomen. Acht bewoners en één begeleider namen deel aan het kintsugi-project. Het project gaf de bewoners de kans om na te denken over hun levenspad, hun uitdagingen en hun veerkracht, terwijl ze unieke werken creëerden, dragers van betekenis en schoonheid.
De heer F deelt zijn ervaring:
“Het lukte me om de stukken van mijn bord weer aan elkaar te lijmen, maar er ontbrak nog één stuk. Na lang zoeken vond ik het terug en plaatste ik het opnieuw… een beetje zoals mijn leven. Soms moet je gewoon doorgaan, en uiteindelijk komt alles weer goed.”
